Έκζεμα

Το έκζεμα είναι μια εκδήλωση του δέρματος που μπορεί να προκληθεί από εξωτερικά ερεθίσματα ή ενδογενείς παράγοντες. Χαρακτηρίζεται από έντονη ερυθρότητα και αίσθημα κνησμού, ξηροδερμία (εμφανής απολέπιση), οίδημα και φλεγμονώδη κυστίδια. Πρόκειται για μια συχνή δερματική πάθηση η οποία προσβάλλει το 10-30% του πληθυσμού.

Χρήσιμες πληροφορίες

  • Έκθεση στον ήλιο για 15 λεπτά την ημέρα δρα προστατευτικά στην εμφάνιση εκζέματος.
  • Το έκζεμα στους ηλικιωμένους οφείλεται σε μειωμένη δραστηριότητα των σμηγματογόνων αδένων.
  • Το έκζεμα που εμφανίζεται στα βλέφαρα και γύρω από τα μάτια οφείλεται συνήθως σε βαφές νυχιών, προϊόντα μακιγιάζ, φακούς επαφής ή κολλύριο ματιών.
  • Ενήλικες που είχαν εμφανίσει στην παιδική ηλικία έκζεμα, μπορεί να μην παρουσιάζουν τα συμπτώματα του εκζέματος αλλά να έχουν ξηρό και ευαίσθητο δέρμα.

Ποια συμπτώματα εμφανίζει το έκζεμα;

Το έκζεμα ανάλογα με την αιτία που το προκαλεί και με την περιοχή του δέρματος στην οποία εμφανίζεται χαρακτηρίζεται από:

  • Ξηροδερμία με ή χωρίς ερυθρότητα.
  • Οιδήμα και πληγές με εκροή υγρού (οροροή).
  • Έντονο αίσθημα κνησμού και μικρές εκδορές.
  • Φλεγμονώδη εξανθήματα ή/και φυσαλίδες με υγρό.
  • Πάχυνση του δέρματος (λειχηνοποίηση) με ρωγμές.

Με ποιους τύπους εκδηλώνεται το έκζεμα;

Το έκζεμα ανάλογα με τους ερεθίσματα-παράγοντες που το προκαλούν διακρίνεται σε εξωγενές ή ενδογενές.

 

Εξωγενές έκζεμα

Το εξωγενές έκζεμα προκαλείται από ερεθιστικές ουσίες ή αλλεργιογόνους παράγοντες. 

 

Έκζεμα ερεθιστικού τύπου: Εκδηλώνεται μετά από επαφή του δέρματος με ερεθιστικές ουσίες που περιέχονται σε προϊόντα όπως:

  • Αντισηπτικά
  • Απορρυπαντικά
  • Σαπούνια, σαμπουάν
  • Ορυκτέλαια, διαλυτικές ουσίες

 

Αλλεργικό έκζεμα: Φυσικές ή χημικές αλλεργιογόνες ουσίες τις οποίες το δέρμα αναγνωρίζει ως ξένες προκαλούν αλλεργική αντίδραση. Τέτοιες ουσίες είναι:

  • Φυτά, γύρη, τρίχες ζώων
  • Σκόνη, ακάρεα, καπνός από τσιγάρο
  • Βαφές μαλλιών, αρώματα, συντηρητικά όπως τα Parabens
  • Ορισμένα φάρμακα όπως τα αναισθητικά, η νεομυκίνη κ.ά.
  • Μέταλλα όπως π.χ. χρώμιο, νικέλιο, κοβάλτιο μετά από επαφή με το δέρμα

 

Ενδογενές έκζεμα

Το ενδογενές έκζεμα έχει γενετική προδιάθεση και διακρίνεται σε 4 τύπους: το ατοπικό, το δυσιδρωσικό, νομισματοειδές και το σμηγματορροϊκό έκζεμα.

  • Ατοπικό Έκζεμα: Χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος η οποία εμφανίζεται με ερύθημα, έντονη ξηροδερμία και κνησμό. Χαρακτηρίζεται από εξάρσεις και υφέσεις των συμπτωμάτων. Οφείλεται σε κληρονομικούς παράγοντες και ξεκινάει συνήθως από τη βρεφική ηλικία.
  • Δυσιδρωσικό Έκζεμα: Εκδηλώνεται με φλεγμονώδεις βλάβες με τη μορφή φυσαλίδων, κυρίως στα δάχτυλα, στις παλάμες και στα πέλματα. Προκαλούν έντονο αίσθημα κνησμού και με την πάροδο του χρόνου υπάρχει σοβαρή απολέπιση στις συγκεκριμένες περιοχές.

Αν και πολλοί συνδέουν το δυσιδωσικό έκζεμα με δυσλειτουργία των ιδρωτοποιών αδένων, εντούτοις οφείλεται σε κληρονομικούς παράγοντες ή σε ήδη υπάρχουσα φλεγμονή από μύκητες.

  • Νομισματοειδές Έκζεμα (ή δισκοειδές έκζεμα): Εμφανίζεται με κυκλικό ερύθημα ή με μικροφυσαλίδες και βλατίδεςπου προκαλούν έντονο αίσθημα κνησμού. Εντοπίζεται κυρίως στον κορμό του σώματος και τις κνήμες.
  • Σμηγματορροϊκό έκζεμα: Πρόκειται για χρόνια μορφή εκζέματος η οποία προκαλεί έντονη απολέπιση και ερυθρότητα σε λιπαρές περιοχές όπως το τριχωτό της κεφαλής, τα αυτιά, τα φρύδια, τις ρινοπαρειακές αύλακες, το μούσι και το θώρακα.

Γιατί εμφανίζεται το έκζεμα;

Το έκζεμα οφείλεται σε συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

 

Α. Γενετικοί-Κληρονομικοί παράγοντες

Στο 70% των ασθενών το έκζεμα οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες. Αυτό γίνεται αντιληπτό όταν στο παιδί που εμφανίζει έκζεμα ο ένας γονέας ή και οι δύο έχουν ιστορικό εκζέματος.

Επιπλέον, το έκζεμα εμφανίζεται σε άτομα που έχουν γενετική προδιάθεση σε νοσήματα όπως π.χ. αλλεργική ρινίτιδα, αλλεργικό βρογχικό άσθμα ή αλλεργική επεφυκίτιδα.

 

Β. Περιβαλλοντικοί παράγοντες

Αλλεργιογόνες ουσίες που έρχονται σε επαφή με το δέρμα, συνθήκες του περιβάλλοντος όπως επίσης και η ψυχο-σωματική κατάσταση έχουν την ιδιότητα να «ενεργοποιούν» την εμφάνιση του εκζέματος σε άτομα που έχουν ήδη προδιάθεση να το εκδηλώσουν. Τέτοιες ουσίες που προκαλούν ή και επιδεινώνουν το έκζεμα είναι:

Ερεθιστικά προϊόντα

Απορρυπαντικά, σαπούνια, αντισηπτικά

Αλλεργιογόνες ουσίες

Ακάρεα σκόνης, γύρη, τρίχες ζώων, φυτά, καπνός τσιγάρου

Ακραίες καιρικές συνθήκες

Υπερβολική ζέστη ή κρύο, έντονη υγρασία

Μικρόβια-Bακτήρια

Σταφυλόκοκκος, ιοί, μύκητες

Τρόφιμα

Γαλακτοκομικά, αβγά, ξηροί καρποί, σοκολάτα, σόγια, γλουτένη.

Στρες, άγχος, ψυχική πίεση

 

Πώς θεραπεύεται το έκζεμα;

Οριστική θεραπεία για το έκζεμα συνήθως δεν υπάρχει καθώς οφείλεται τις περισσότερες φορές σε κληρονομικούς παράγοντες. Η θεραπευτική αντιμετώπισή του ωστόσο στοχεύει στην ανακούφιση από τα συμπτώματα τα οποία πολλές φορές είναι ενοχλητικά για τον πάσχοντα.

Φαρμακευτικά σαπούνια και ενυδατικές κρέμες

Βοηθούν στην ενυδάτωση του δέρματος και στην αποφυγή της ξηροδερμίας.

Κορτιζονούχες κρέμες και αλοιφές (τοπική θεραπεία)

Για την γρήγορη ύφεση της φλεγμονής.

Αντιβίωση (από του στόματος θεραπεία)

Για περιπτώσεις επιμόλυνσης-λοίμωξης

Αντιισταμινικά

Για περιπτώσεις έντονου κνησμού.

Η συμβουλή της Δερματολόγου

  • Προτιμήστε βαμβακερά ρούχα.
  • Αποφύγετε την επαφή με ερεθιστικές ουσίες.
  • Φροντίζετε καθημερινά για την ενυδάτωση του δέρματός σας.
  • Προμηθευτείτε προϊόντα περιποίησης σώματος με ουδέτερο pH.