Dr Ioanna Triantafyllopoulou

Σπίλοι (Ελιές)

elies

 

Ένας σπίλος (ελιά) μπορεί να είναι απόλυτα αθώος ή να παρουσιάζει «ύποπτα» στοιχεία για κακοήθεια. Μια ελιά στο πρόσωπο ή το σώμα μπορεί να είναι… χαριτωμένη ή να ενοχλεί και να τραυματίζεται με τα ρούχα και τις καθημερινές δραστηριότητες. Ο τακτικός έλεγχος των σπίλων στον δερματολόγο είναι ένα από τα πιο απαραίτητα και σημαντικά τσεκ απ σε ενήλικες!

 

Τι ειναι οι σπιλοι

Οι σπίλοι (ελιές, όπως τις λέμε στην καθομιλουμένη) είναι καλοήθεις όγκοι του δέρματος οι οποίοι προκαλούνται από τον πολλαπλασιασμό των μελανοκυττάρων. Εντοπίζονται σε όλο το σώμα και συχνότερα σε σημεία που εκτίθενται στον ήλιο. Κληρονομικοί, ορμονολογικοί παράγοντες καθώς και ο βαθμός αθροιστικής έκθεσης στον ήλιο σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας συνδέονται με την εμφάνιση των σπίλων. Ανησυχητικές αλλαγές που παρατηρούνται στο μέγεθος, το χρώμα ή το σχήμα των σπίλων, μπορεί να είναι ενδεικτικές για την εμφάνιση μελανώματος (καρκίνου του δέρματος) και θα πρέπει να αφαιρούνται άμεσα.

 

Χρησιμες πληροφοριες

  • Γενετικοί παράγοντες καθορίζουν τον αριθμό και το είδος τους.
  • Η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία επηρεάζει την εμφάνισή τους.
  • Ο αριθμός τους αυξάνεται στην εφηβεία ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
  • Άτομα με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα πρέπει να κάνουν τακτικότερο έλεγχο.
  • Το μελάνωμα, η πιο σοβαρή μορφή καρκίνου του δέρματος, μπορεί να δημιουργείται πάνω σε ήδη σχηματισμένο σπίλο ή να εμφανιστεί σε περιοχή του δέρματος που ήταν «καθαρή».

 

Ποιες ειναι οι κατηγοριες των σπιλων;

Στην πλειοψηφία τους οι σπίλοι που εμφανίζονται στο δέρμα είναι ακίνδυνοι. Ωστόσο, ορισμένοι σπίλοι που έχουν ακανόνιστο σχήμα και κάποια ακόμη συγκεκριμένα γνωρίσματα, υπάρχει η πιθανότητα να είναι ή να εξελιχθούν σε μελάνωμα. Γι’ αυτόν τον λόγο, εάν παρατηρηθεί οποιαδήποτε αλλαγή στο χρώμα ή το μέγεθός τους, πρέπει να αξιολογούνται από δερματολόγο.

 

Μελανοκυτταρικοι σπιλοι

Είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος σπίλων και εμφανίζονται ήδη από την ενδομήτριο ζωή (συγγενείς σπίλοι) ή προοδευτικά με την πάροδο του χρόνου (επίκτητοι σπίλοι). Οι περισσότεροι σπίλοι αυτού του τύπου είναι ακίνδυνοι και δεν εμπνέουν ανησυχία.

 

Πως μοιαζουν οι μελανοκυτταρικοι σπιλοι

Είναι μικρού μεγέθους «ελιές» και  συνήθως έχουν σκούρο καφέ ή μαύρο χρώμα. Το σχήμα τους είναι συμμετρικό και στρογγυλό, όταν αναπτύσσονται στην ανώτερη στιβάδα του δέρματος, ή σφαιρικό, όταν αναπτύσσονται κάτω από την επιφάνεια του δέρματος.

 

Δυσπλαστικοι σπιλοι

Είναι καλοήθεις σπίλοι με ασυνήθιστη εικόνα σε σχέση με τους τυπικούς σπίλους. Αποτελούν έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση μελανώματος (καρκίνου του δέρματος). Άτομα που εμφανίζουν δυσπλαστικούς σπίλους έχουν αυξημένες πιθανότητες να προσβληθούν από καρκίνο του δέρματος.

 

Πως μοιαζουν οι δυσπλαστικοι σπιλοι

Εμφανίζονται σαν κηλίδες ή εξογκώματα στο δέρμα που αναπτύσσονται με την πάροδο του χρόνου. Χαρακτηρίζονται από ποικιλοχρωμία, ακανόνιστα όρια και ασυμμετρία αναφορικά με το μέγεθός τους. Εάν πληρούν τα κριτήρια για την διάγνωση κακοήθους μελανώματος, πρέπει να αφαιρούνται.

Υπάρχουν πολλοί ακόμη τύποι σπίλων όπως οι σπίλοι με άλω (Sutton), οι μπλε σπίλοι και οι σπίλοι Spitz.

 

Ποτε πρεπει να γινει αφαιρεθει ενας σπιλος;

Η αφαίρεση σπίλου μπορεί να γίνει για ιατρικούς ή αισθητικούς λόγους. Συνήθως, ο δερματολόγος προτείνει την αφαίρεση στις παρακάτω περιπτώσεις:

  • Σε σπίλους που τραυματίζονται ή ερεθίζονται συχνά εξαιτίας των ρούχων, της άσκησης κ.λπ.
  • Σε σπίλους με μη τυπική εικόνα
  • Σε σπίλους που χρειάζεται να γίνει βιοψία προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για καλοήθεις βλάβες
  • Σε σπίλoυς που επηρεάζουν αρνητικά την εικόνα του ατόμου εξαιτίας της θέσης τους π.χ. στο πρόσωπο ή σε άλλο εμφανές σημείο του σώματος.

 

Πως γινεται η αφαιρεση ενος σπιλου

Η αφαίρεση των σπίλων αποφασίζεται για προληπτικούς λόγους (εάν δε μπορεί να αποσαφηνιστεί πλήρως δερματοσκοπικά αν είναι καλοήθης ή κακοήθης η βλάβη) ή για θεραπευτικούς λόγους (εάν είναι μελάνωμα). Ορισμένες φορές οι σπίλοι αφαιρούνται κατόπιν αιτήσεως των ασθενών για αισθητικούς λόγους. Ο ενδεδειγμένος τρόπος αφαίρεσης σπίλων είναι μόνο ο χειρουργικός τρόπος καθώς αυτό επιτρέπει την αποστολή του δείγματος για βιοψία, κάτι που είναι απαραίτητο για όλους τους εξαιρεθέντες σπίλους, ακόμη κι αν έχουν χαρακτηριστικά καλοήθειας.

 

Χειρουργικη αφαιρεση σπιλου

Στις περισσότερες περιπτώσεις η αφαίρεση είναι μία μικρή και γρήγορη διαδικασία. Αρχικά γίνεται τοπική αναισθησία στην περιοχή έτσι ώστε η αφαίρεση να είναι ανώδυνη. Κατόπιν, ο δερματολόγος αφαιρεί προσεκτικά τον σπίλο φροντίζοντας ώστε να γίνει ολική εκτομή του σπίλου και ενός μικρού τμήματος του γύρω δέρματος. Σε κάθε περίπτωση, ο σπίλος αποστέλλεται για βιοψία.

Στην περιοχή της εκτομής γίνεται ένα ή περισσότερα ράμματα, ανάλογα με το μέγεθος του σπίλου και μπορείτε άμεσα να επιστρέψετε στην καθημερινότητά σας, ακολουθώντας τις οδηγίες του δερματολόγου.

Κατά κανόνα, η χειρουργική αφαίρεση αφήνει μια λεπτή ουλή ίση ή μεγαλύτερη της διαμέτρου της βλάβης που με την πάροδο του χρόνου βελτιώνεται και γίνεται ανεπαίσθητη. Μεγαλύτερες ουλές, υπερτροφικές ή χηλοειδή μπορεί να δημιουργηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις και αυτό εξαρτάται από τη θέση της επέμβασης, δηλαδή αν υπήρχε ή όχι τάση στο σημείο, από τον τύπο του δέρματος, δηλαδή αν έχει την τάση να επουλώνει άσχημα και από τη δραστηριότητα του κάθε ανθρώπου κατά τη διάρκεια της επούλωσης, π.χ. αν αθλείται εντατικά. Σε κάθε περίπτωση πάντως, υπάρχουν τρόποι βελτίωσης ακόμα και των δύσμορφων ουλών όπως για παράδειγμα με Fractional Laser, Morpheus 8 και Dermapen.